กลุ่มสถาบันชุมชนเกษตรกรรมยั่งยืน จ.เชียงใหม่

DSC_0898

ประวัติความเป็นมา
การทำการเกษตรในระบบเกษตรกรรมเคมีเชิงเดี่ยว ในช่วงที่ผ่านมาขั้นตอนการผลิตอาหารดังกล่าวเน้น
(1) พึ่งพิงปัจจัยการผลิตภายนอก เช่น การใช้พันธุ์พืชใหม่ การใช้ปุ๋ยเคมี การใช้สารเคมีป้องกันกำจัดโรคแมลงและน้ำ
(2) ใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย
(3) พึ่งองค์ความรู้และข้อมูลจากภายนอกมากจนละเลยภูมิปัญญาท้องถิ่น
(4) พึ่งตลาดต่างประเทศ เกิดปัญหาหลายประการเช่น สุขภาพทรุดโทรมอันเนื่องมาจากการใช้สารเคมีและอาหารที่ปนเปื้อนสารเคมี ขาดอธิปไตยและความมั่นคงทางด้านอาหาร สิ่งแวดล้อมถูกทำลาย ความหลากหลายทางชีวะภาพลดลง พึ่งตนเองได้น้อยลง ภาวะหนี้สินของเกษตรกรอันเนื่องมาจากการลงทุนสูงและตลาดไม่เอื้ออำนวย เกิดการเอาเปรียบระหว่างเกษตรและผู้บริโภค

เพื่อแก้ปัญหาและสาเหตุดังกล่าว จึงได้จัดตั้งสถาบันชุมชนเกษตรกรรมยั่งยืนขึ้นในปี 2536 โดยมีความเชื่อว่าการทำการเกษตรด้วย ‘ระบบเกษตรกรรมยั่งยืน’ (Sustainable Agriculture System) และการทำการตลาดด้วย ‘ระบบตลาดที่เป็นธรรม’ (Fair Trade System) จะเป็นทางเลือกหนึ่งในการแก้ไขปัญหาข้างต้นได้

การดำเนินกิจกรรม
สถาบันฯ ได้ทำงานสนับสนุนการสร้างและขยายชุมชนเกษตรกรรมยั่งยืน รวมทั้งช่วยพัฒนาสภาวะต่างๆ ให้เอื้อต่อการประสบผลสำเร็จของเกษตรกรและผู้บริโภคในจังหวัดเชียงใหม่ โดยกลุ่มเกษตรกรและผู้บริโภคที่เป็นสมาชิกของชุมชน มีความสัมพันธ์และความร่วมมือที่ดีต่อกัน มีการแลกเปลี่ยน เรียนรู้ ช่วยเหลือเกื้อกูลกันและกัน มีอาหารปลอดภัยบริโภค มีความสุขกับการเติบโตทางเศรษฐกิจ มีสภาพสังคมที่เป็นธรรม และมีสิ่งแวดล้อมที่ดีอย่างยั่งยืน ซึ่งทางสถาบันฯ มีพื้นที่ทำงานทั้งหมด 14 อำเภอ ประกอบด้วยอำเภอแม่อาย ฝาง ไชยปราการ พร้าว แม่แตง แม่ริม สันทราย ดอยสะเก็ด สันกำแพง สารภี สะเมิง แม่วาง สันป่าตองและเชียงดาว รวมทั้งทำงานด้านการตลาดที่เป็นธรรม 3 ระบบ ดังต่อไปนี้

1.ระบบตลาดนัดเกษตรอินทรีย์ จำนวน 18 จุด ซึ่งตั้งอยู่ในโรงเรียน มหาวิทยาลัย โรงพยาบาล โครงการหมู่บ้านจัดสรร สถานที่หน่วยงานราชการ ตลาดในชุมชน ฯลฯ เป็นต้น
2.ระบบรวบรวมผลผลิต ซึ่งทางสถาบันฯ เป็นผู้ทำหน้าที่ในการรวบรวมผลผลิตจากเครือข่ายฯ ในกรณีผลผลิตที่มีจำนวนมาก เช่น ข้าว ถั่วเหลือง มันฝรั่ง ผลผลิตแปรรูป ฯลฯ เป็นต้น
3.ระบบชุมชนเกื้อหนุนเกษตรกรรายย่อย (ระบบตลาด CSA) ร่วมกับโรงเรียนนานาชาติในการส่งกล่องผักให้กับผู้บริโภคที่เป็นสมาชิกรับผักผลไม้จากตลาดนัดเกษตรอินทรีย์ฯ

กระบวนการผลิต

ผลผลิต
– พืชผักและผลไม้สดตามฤดูกาล เช่น ผักกาดขาว, ถั่วแขก, กะหล่ำปลี พลับ อะโวคาโด ลำไย ฯลฯ
– ผลผลิตภัณฑ์แปรรูป เช่น เต้าเจี้ยว ซีอิ๊วขาว บ๊วยดอง มะตูมแห้ง ลำไยแห้ง ชาสมุนไพร ฯลฯ
– ธัญพืช เช่น ข้าวกล้อง ถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วลิสง ฯลฯ

DSC_0931

DSC_0941

DSC_0936

ช่องทางการตลาด
รายละเอียดดังการดำเนินกิจกรรมด้านอาหารปลอดภัยที่ดำเนินการอยู่

แนวทางการพัฒนากลุ่มในอนาคต
+++++++++++++++

ระบบการเรียนรู้ และฐานข้อมูล
– ศึกษาเรียนรู้เรื่องบรรจุภัณฑ์ให้มีความเสียหายน้อยที่สุด
– การเก็บเมล็ดพันธุ์ท้องถิ่น

ระบบมาตรฐานความปลอดภัยของผลผลิตทางการเกษตร
เกษตรกรรายย่อยทุกคนทุกกลุ่มก่อนจะมาจำหน่ายผลิตผลต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบของสมาคมมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ภาคเหนือ(มอน.) และให้ความสำคัญกับกลุ่มในกระบวนการรับรองมาตรฐานแบบมีส่วนร่วมของสมาชิก

ระบบการผลิต และการจัดการกลุ่ม
– เน้นการสร้างความหลากหลายทั้งพืชและสัตว์ในไร่นาของตนเอง (ปลูกพืชแบบผสมผสาน)
– เน้นการปลูกพืชตามฤดูกาล พร้อมทั้งมีการวางผังไร่นาและแผนการผลิตที่ชัดเจน
– เกษตรกรรายย่อยทุกคนต้องจัดกลุ่ม และให้ความสำคัญแก่สมาชิกในการพัฒนาศักยภาพอยู่ตลอดเวลา

ระบบการกระจายสินค้า
การเตรียมพร้อมด้านการผลิตและการแปรรูปที่ดี เพื่อสร้างรายได้ให้กับสมาชิกภายในกลุ่มโดยมีแนวคิดในการจำหน่ายที่ตลาดชุมชนก่อน หากเหลือถึงขยับขายที่ห่างไกลออกไปทีละนิด โดยกลุ่มมีการจัดการร่วมกันในการรวบรวมผลผลิต

ระบบเชื่อมโยงผู้บริโภค

ระบบสื่อสารและประชาสัมพันธ์
– บุคคลต่อบุคคล
– แจกแผ่นพับ
– จัดทำเว็บไซต์เพื่อประชาสัมพันธ์ (northnetthailand.org)
– จัดทำป้ายคัตเอาท์
– ฝากประชาสัมพันธ์ผ่านทางเสียงตามสายและวิทยุชุมชน

ที่ตั้ง
363 หมู่ที่ 4 ต.หนองจ๊อม อ.สันทราย จ.เชียงใหม่ 50210
โทร. 053-354-053,54 E-mail: info@northnetthailand.org

คณะกรรมการ/สมาชิก
นายอำนวย นิยมไพรนิเกศน์
นายศิวกร โอ่โดเซา
นายชินดนัย จ่อวาลู
นายสมประสงค์ โอ่โดเซา
นายพะชิงเซ๊อะ ควันอารมณ์
นายนันทวัฒน์ ถิ่นพนาลัย
นายนิพล ศรีเอื้องดอย
นายบุเจ้ ไศลทองเพริศ
นายเสาร์ชาย จันทร์พอดู
นายจีรัญ มิ่งสุขเจริญวงศ์
นายบุญยิ่ง เลาว้าง
นายมนตรี ขจรจ่ายกิตติ
นายดี มอแป๊ะ
นางฆีนี มูลแก้ว
นายดมนิดา ภูมิปัญญาดีสม
นายอาทิตย์ วงศ์คำรงไพร
นายสุทัศน์ จ่อวาล
นายตรีบุญ ช่างโยติกลกร
นายชัยเลิศ ดิน
นายเสาร์ธิเลิศ เสมือแม่

ผู้ประสานงาน
นายทัศน์พล ศรีสู่ใจ 363 หมู่ที่ 4 ถนนเชียงใหม่ – พร้าว ต.หนองจ๊อม อ.สันทราย จ.เชียงใหม่ 50210
โทร. 053-354053,54 , 081-765-8812, 081-716-9927 E-mail: meaw1970@hotmail.com

บรรยากาศในพื้นที่