กลุ่มเครือข่ายกลุ่มอาเซียนอาศรม (สงขลา – สตูล) หรือ เครือข่ายกลุ่มเพื่อนพี่น้องเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการฟื้นฟูชีวิต

SAM_8056

ประวัติความเป็นมา
จากประสบการณ์ในการจำหน่ายผักพื้นบ้าน เมื่อปี 2539 ประมาณ 9 เดือน ด้วยผลผลิตของโครงการเกษตรกรรมชุมชน(CSA) ในพื้นที่จังหวัดสงขลา-สตูล ซึ่งต่อมา ขยายผลไปเปิดเป็นตลาดสีเขียวหาดใหญ่ ในปี 2543 จนมายุติชั่วคราวในปี 2554 พื้นที่ดังกล่าวได้เข้าร่วมทำงานเป็นสมาชิกเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคใต้ สิ่งที่ดำเนินการมาร่วม 10 ปี ยังมีความพยายามที่จะพัฒนารูปแบบการตลาดสุขภาพใหม่ๆ และต้องการสานต่องานในพื้นที่เดิม ในปี 2555 จึงได้เข้าร่วมหลักสูตรการดำเนินชีวิตด้วยวิถีเศรษฐกิจพอเพียงกับมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช โดยปรับปรุงและยกระดับกลุ่มเกษตรกรที่เคยทำงานมาร่วมกันบุกเบิกการเกษตรพึ่งตนเองอีกครั้ง จำนวน 35 คนโดยมุ่งหวังที่จะดำเนินการให้ครบวงจร ตั้งแต่การผลิต การแปรรูป การตลาดและการส่งเสริมสุขภาพ ของผลผลิตเกษตรสุขภาพสงขลา-สตูล รวมทั้งการรักษาทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ควบคู่กันไป ด้วยสโลแกน ‘ร่วมสร้างคลังยาและอาหาร ลดปัญหาและเผชิญหน้าภัยโลกร้อน’ จึงได้เสนอพื้นที่นี้ร่วมในโครงการ

การดำเนินกิจกรรม
– การพัฒนาการเกษตรในรูปแบบเกษตรอินทรีย์หรือสวนสมรม
– มีการจัดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันทุกเดือนในหลักสูตรการดำเนินชีวิตด้วยวิถีเศรษฐกิจพอเพียง
– มีการศึกษา สำรวจพืชในสวนและในชุมชน เพื่อขยายพันธุ์ผลิตต้นกล้าและขยายพื้นที่การปลูก
– มีการจัดกิจกรรมสัจจะออมทรัพย์เพื่อการลงทุนและสวัสดิการของกลุ่มและสมาชิก
– กำลังเตรียมเปิดตลาดสีเขียวหน้าสวน จำหน่ายผลผลิตปลอดสารพิษ
– เตรียมเปิดเว็บไซด์ เปิดวิทยุโทรทัศน์ออนไลน์ จัดทำจดหมายข่าว รับสมัครสมาชิก โฆษณาประชาสัมพันธ์ผลผลิตและจัดระบบความสัมพันธ์รวมทั้งช่องทางการสื่อสารและการจำหน่ายผลผลิตโดยตรงกับผู้บริโภค (ระบบเกษตรชุมชนหรือ CSA) www.asean-arsom.org
– จัดทำระบบสารสนเทศระบบการผลิต การพัฒนาคุณภาพและปริมาณผลผลิต รวมทั้งการระบบติดตามและพัฒนาความสัมพันธ์ รวมทั้งการให้บริการลูกค้า

กระบวนการผลิต
– การศึกษาสำรวจและการตลาดผักพื้นบ้าน
– การพัฒนาองค์ความรู้และกระบวนการเรียนรู้เรื่องเกษตรสุขภาพ
– การพัฒนาระบบตรวจสอบและรับรองสินค้า
– การเสริมทักษะและศักยภาพในการพัฒนาผลผลิต การรักษาคุณภาพ และการแปรรูปผลผลให้ปลอดสารพิษ การวบรวมและการจัดจำหน่ายในช่องทางต่างๆ
– ร่วมมือกับภาคีจัดงานกิจกรรมพิเศษและออกร้านเพื่อจำหน่ายผลผลิตในโอกาสต่างๆ เช่นการประชุมสัมมนา งานเกษตรภาคใต้ประจำปี งานอาหารปลอดภัย จังหวัดสงขลา การเยี่ยมชมแปลงผัก เป็นต้น
– จัดทำระบบสารสนเทศกระบวนการเกษตรสุขภาพ ประกอบด้วยฐานข้อมูลผู้ผลิต กระบวนการและรูปแบบการผลิต ผลผลิต แหล่งจำหน่าย
– จัดตั้งกองทุนพัฒนาเมล็ดพันธุ์พื้นบ้านภาคใต้
– จัดทำสื่อและแผนการโฆษณาประชาสัมพันธ์

ผลผลิต
– ผัก ผลไม้ และสมุนไพร ได้แก่ ผักเหมียง ผักกูด ย่านนาง ยอดเม่านา ยอดเม่าโปโล ผักตาหมัดหรือเทียมลิง ผักภูมิสามง่าม ผักพากูด หรือกำจัดเถา ปลีกล้วย ถั่วฝักยาว มะเขือ มังคุด ลองกอง เป็นต้น.
– ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ น้ำมันมะพร้าวสกัดร้อนและสกัดเย็น น้ำผึ้งเดือนห้า ยาหม่อง ยาดม สบู่ ขิง ข่าตะไคร้หอม ขนมงา ฯลฯ
– กล้าไม้และเมล็ดพันธุ์ ได้แก่ กล้าและเมล็ดพันธุ์ผักเหมียง ตาหมัด โต๊ะเด๊ะหรือผักหวานป่า พากูดหรือกำจัดเถา ชะมวงเถาหรือส้มเกรียบ ข้าวสารแดง ข้าวสารขาว หยี มะม่วงหิมพานต์ ฯลฯ
– ของที่ระลึก ได้แก่ เสื้อยืด หนังสือแผ่นซีดีหรือดีวีดี กรอบรูปทำมือ ภาพวาด ตุ๊กตาปั้น ฯลฯ
– งานหัตถกรรมจากวัสดุพื้นบ้านในท้องถิ่น ได้แก่ตะกร้า เสื่อกระจูด แฟ้ม กระเป๋าต่างๆ ของเด็กเล่น ผลิตภัณฑ์กะลามะพร้าว ฯลฯ
– วัสดุการเกษตร ได้แก่ มีด พร้า ปุ๋ยอินทรีย์ ภาชนะหุ้มห่อผลไม้จากทางมะพร้าว (โค๊ะ) น้ำหมักสมุนไพรกำจัดศัตรูพืช ฯลฯ

SAM_8083

SAM_8081

ช่องทางการตลาด
– ตะกร้าเขียวจัดขายตรงส่งถึงบ้านและผู้ประกอบการ
– ตลาดสีเขียวหน้าสวนหรือหน้าบ้าน
– แผงหรือมุมสีเขียวในตลาดนัดชุมชน
– ตลาดหน้าเว็บไซด์(อนาคต)
– ออกร้านในงานต่างๆ
– รถเปิดท้ายผลผลิตเกษตรสุขภาพ

แนวทางการพัฒนากลุ่มในอนาคต
+++++++++++++++

ระบบการเรียนรู้ และฐานข้อมูล
– การออกแบบระบบสารสนเทศ การสื่อสารและการจัดกระบวนการเสริมศักยภาพภายในทีมงานการตลาด กลุ่มเกษตรกรและผู้บริโภค
– การพัฒนาสื่อเสริมการเรียนรู้ที่ต่อเนื่องและประยุกต์ใช้ได้อย่างรวดเร็ว
– ช่องทางการสื่อสารที่ทันสมัย ฉับไวและถูกต้องแม่นยำเช่นอินเตอร์เน็ต โทรศัพท์มือถือ ฯลฯ
– การสนับสนุนทุนในการดำเนินงาน หรือระบบลงทุนร่วม

ระบบมาตรฐานความปลอดภัยของผลผลิตทางการเกษตร
– มีการกำหนดข้อตกลงร่วมกัน ในกระบวนการรับรองคุณภาพผลผลิต
– มีการกำหนดระบบการติดตาม การให้คำแนะนำ และการตรวจสอบผลผลิตที่ต่อเนื่อง
– มีการรณรงค์เผยแพร่ให้ผู้ผลิตผู้บริโภคเห็นความสำคัญ
– มีการสร้างตรารับรองคุณภาพที่ง่ายในการตรวจสอบ เกษตรกรและผู้บริโภค ทุกขั้นตอน

ระบบการผลิต และการจัดการกลุ่ม
– มีการจัดทำสมุดคู่มือเกษตรกรรมยั่งยืนประจำครอบครัว
– มีการเตรียมปุ๋ย ยาสมุนไพรกำจัดศัตรูพืช ฮอร์โมนต่างๆ ด้วยวัสดุที่หาง่ายในท้องถิ่นหรือจัดหามาได้ในต้นทุนต่ำ
– มีการสะสมทุนในรูปเงินสัจจะออมทรัพย์ ผลกำไรจัดตั้งเป็นกองทุนพัฒนาธุรกิจชุมชนของตนเองและเครือข่าย
– มีกระบวนการสร้างและกำหนดวิสัยทัศน์เรื่องเกษตรยั่งยืนและสุขภาพของครอบครัว กลุ่ม ชุมชน ควบคู่การทำงานทุกขั้นตอนก่อนดำเนินการ ด้วยตนเอง
– มีการจัดเวทีสรุปงานและถอดบทเรียนอย่างสม่ำเสมอ

ระบบการกระจายสินค้า
– มีการวางแผนการผลิตในระดับแปลง
– วางระบบการรวบรวมและติดตามเป็นโซน เขต หรือกลุ่มตามสภาพภูมินิเวศน์
– มีการวางระบบสื่อสารในการสั่งสินค้า การจัดส่งสินค้าให้ลูกค้า ระบบการตรวจสอบคุณภาพและการติดตามสินค้า
– มีการวางระบบการขนส่ง รวมทั้งรูปแบบและผู้รับผิดชอบที่ชัดเจน
– มีการคำนวณต้นทุนและผลตอบแทนในการกระจายสินค้า แต่ละรูปแบบ เช่นค่าขนส่งแต่ละช่วงใครรับผิดชอบ การมัดจำสินค้า ค่าใช้จ่ายด้านความมั่นคงแข็งแรงของบรรจุภัณฑ์ ฯลฯ

ระบบเชื่อมโยงผู้บริโภค
– มีการสื่อสารประชาสัมพันธ์ในหลากหลายรูปแบบและเข้าถึงตัว
– มีการวิจัยการตลาดควบคู่กับการเปิดตัวผลผลิตหรือผลิตภัณฑ์แต่ละอย่าง ตามจังหวะที่เหมาะสม
– มีการรับสมัครสมาชิก การจัดกิจกรรมส่งเสริมการขาย การสะสมแต้มรับรางวัลประจำปี หรือซื้อสินค้าในราคาพิเศษ
– การจัดเวทีให้ความรู้เรื่องสุขภาพ ตลอดจนเปิดโอกาสร่วมกิจกรรมเยี่ยมแปลง ตรวจสอบผลผลิตหรือสงทุนร่วมกับผู้ผลิต
– การจัดงานกิจกรรมพิเศษทั้งในชุมชนและในเมือง ตามวาระอย่างต่อเนื่อง
– เชิญชวนผู้บริโภคร่วมสร้างและกำหนดวิสัยทัศน์ในกระบวนการทำงานด้านนี้ รวมทั้งการร่วมรับผิดชอบที่ต่อเนื่องในรูปแบบต่างๆ

ระบบสื่อสารและประชาสัมพันธ์
– มีการจัดตั้งคณะทำงานพัฒนาการสื่อสาร ควบคู่กับสารสนเทศ ทำงานเป็นทีมเดียวกัน
– มีการจัดทำแผนกลยุทธ์และแผนแม่บทในการรณรงค์เผยแพร่ทั้งระยะสั้น(3-6 เดือน)และระยะยาว(6 เดือนขึ้นไป)
– มีการใช้สื่อทุกช่องทางอย่างสม่ำเสมอ
– ให้น้ำหนักมากที่สุดต่อการทำงานพื้นที่ ด้วยสื่อชุมชนทั้งวิทยุ โทรทัศน์ทั้งระบบออนไลด์และออฟไลด์ พร้อมด้วยทรัพยากรที่จัดสนับสนุนที่เหมาะสม เพียงพอ
– ประสานสื่อพันธมิตรด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม แถลงข่าวและสังสรรค์กันเป็นระยะ
– มีการออกแบบระบบการทำงานของพื้นที่นำร่อง ทีมสนับสนุน และทีมวิชาการ ให้มีส่วนของท้องถิ่นหรือภูมิภาคมีส่วนร่วมได้ทุกขั้นตอน

ที่ตั้ง
156/8 หมู่ที่ 3 ต.ทุ่งตำเสา อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา 90110

คณะกรรมการ/สมาชิก
น.ส.ฉลวย ชิตมณี
นายจำแลง ฮกเกี่ยน
นางสาวอรพิมพ์ ชิตมณี
นายโมกข์ พานทอง
นายสัญญา ชิตมณี
นายสุรพงษ์ ฆังคะโร
นายประวัติ บิณกาญจน์
นายชรินทร์ ธรรมวาโร
นายปรีชาพล แก้วณรงค์
นายวิรัตน์ สุวรรณชาตรี
นายอาณัติ อะสาหนิ
นายมุตตอฝา มรรคาเขต
นางปิยะนุช เงาพิทักษ์ศิลปิน
นายสมบูรณ์ กำแหง
นางนิธิมา บินตำมะหง
นายฮาสัน หมัดเต๊ะ
นายกำราบ พานทอง

หน่วยงานภาคีหลักที่ประสาน
มสธ., โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านหูแร่ ต.ทุ่งตำเสา อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา
สำนักงานกองทุนฟื้นฟูชีวิตเกษตรกร จังหวัดสตูล, สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดสตูล
สถาบันการจัดการสุขภาพภาคใต้ (สจรส.ภาคใต้), แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา
สหกรณ์พืชผักผลไม้ จังหวัดนครศรีธรรมราช, สภาทรัพยากรพันธุกรรมพื้นบ้านภาคใต้
เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคใต้

ผู้ประสานงาน
นายกำราบ พานทอง 156/8 หมู่ที่ 3 ต.ทุ่งตำเสา อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา 90110
โทร.086-696-1225 E-mail: kumrab@gmail.com

บรรยกาศในพื้นที่